Redaktor: qubek
21.01.2009.

Pomiar stopnia sprężania jest jedną z czynności, które trzeba wykonać składając nieseryjny silnik do Garbusa. Właściwie to w niczym nie szkodzi pobawić się z tym przy składaniu serii – często okazuje się, że jest różny na różnych cylindrach i korygując to otrzymamy silnik lepiej pracujący.

Stopień sprężania to stosunek pojemności komory spalania głowicy i cylindra nad tłokiem znajdującym się w dolnym martwym punkcie (DMP) (po prawej na rysunku) do pojemności komory spalania i cylindra nad tłokiem w górnym martwym punkcie (GMP) (po lewej na rysunku), czyli (V1 + V2 + V3) / (V1 + V2).

Pomiar stopnia sprężania sprezanie 01 300x193

Komorę spalania w Garbusie można podzielić na dwie części – tę, która „zawiera się” w głowicy (V1) i tę, która zawiera się w tej części cylindra, która znajduje się powyżej powierzchni tłoka w GMP (V2). Deck height to właśnie głębokość, na której tkwi tłok w swoim najwyższym położeniu w cylindrze (patrz rysunek). Im większy deck height tym większa komora spalania (V2 – ta jej cześć, która należy do cylindra, a nie głowicy) a więc i mniejszy stopień sprężania.

Szukając stopnia sprężania musimy deck height zmierzyć. Robimy to mocując cylinder z tłokiem do reszty silnika i przykręcając cylinder z odpowiednim momentem, tyle że bez głowicy. Pomaga w tym specjalna płyta sprzedawana w sklepach garbowych (zdjęcia 1, 2, 3 i 4 poniżej). Oczywiście można sobie poradzić bez niej, ale nie jest ona droga, a znacznie ułatwia robotę.

Pomiar stopnia sprężania sprezanie zdj1 300x199

Pomiar stopnia sprężania sprezanie zdj2 300x258

Pomiar stopnia sprężania sprezanie zdj3bis 300x199

Pomiar stopnia sprężania sprezanie zdj4 300x199

Następnie ustawiamy tłok w GMP i mierzymy jego odległość od dolnej krawędzi płyty. Na zdjęciach pokazany jest pomiar za pomocą suwmiarki – mierzymy odległość od górnej krawędzi płyty do tłoka i odejmujemy grubość płyty w celu uzyskania deck height (zdjęcia 5 i 6).

Pomiar stopnia sprężania sprezanie zdj5 199x300

Pomiar stopnia sprężania sprezanie zdj6 300x199

Nie jest to najodpowiedniejsze urządzenie. Deck height pomiędzy poszczególnymi cylindrami nie powinien się różnić o więcej niż 0.05mm. Suwmiarką można uzyskać taką dokładność, ale z trudem i z grubsza. A jeśli do tego dołożymy niedokładności pomiaru grubości płytki i niedokładności obróbki bloku i/lub podstaw cylindrów, to trudno będzie finalnie utrzymać się w tolerancji pięciu setek. Inne metody pomiaru to wsuwanie pod płytkę szczelinomierza czy używanie śrubki w którą płytka jest wyposażona (zaznaczona na zdjęciu 1). Jeden obrót tej śrubki ma nam dać 1mm głębokości. Obie te metody do dokładnych również nie należą.

Ważne – po pomiarze każdy cylinder, tłok i korbowód powinno się oznaczyć tak, żeby wrócił na swoje miejsce – ich pomieszanie sprawi, że pomiar możemy zacząć od nowa. One nie są równe – między innymi dlatego mierzy się deck height.

Kolejną wartością którą trzeba zmierzyć jest pojemność tej części komory spalania, która znajduje się w głowicy (V1). Jest na to jeden sposób – trzeba napełnić komorę spalania mierzoną ilością płynu. Potrzebujemy do tego pokazanych na zdjęciu 7 przezroczystych płytek (można kupić, można gdzieś sobie zrobić) o średnicy odpowiadającej zewnętrznej średnicy danego cylindra (tzn. około 101,1mm w wypadku cylindra zestawu 94 i 98mm wypadku zestawów 90,5 i 92).

Pomiar stopnia sprężania sprezanie zdj7 300x199

Głowicę należy odwrócić komorą do góry i wypoziomować (zdjęcie 8),

Pomiar stopnia sprężania sprezanie zdj8 300x199

wsadzić płytkę uszczelniając jej krawędzie smarem (inaczej płyn będzie nam wyciekał), odmierzyć ilość płynu strzykawką lub innym podobnym urządzeniem i zalać aż cała komora zostanie wypełniona i nie będzie w niej powietrza (zdjęcie 9). Jeśli coś nam wyciekło spod płytki – cały proces należy powtórzyć.

Pomiar stopnia sprężania sprezanie zdj9 300x199

Pozostałe parametry – skok tłoka i średnice cylindra znamy.

Teraz wystarczy je wprowadzić do wzoru:

Pomiar stopnia sprężania sprezanie wzor 300x68

Można też skorzystać z automatycznego kalkulatora /w tym momencie – nie działa/

Uwaga – powyższe wyliczenia zakładają, że mamy tłok z płaskim denkiem.

Kalkulator jest inspirowany kalkulatorem ze strony www.johnmaherracing.co.uk